Patlamadan Korunma Dokümanı (PDK), patlayıcı ortamlarda çalışan işletmeler için 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında hazırlanması zorunlu bir teknik dokümandır. Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı gaz, buhar veya toz içeren ortamlarda faaliyet gösteren tüm iş yerleri için geçerlidir.
Patlamadan Korunma Dokümanı Nedir?
PDK; iş yerinde oluşabilecek patlayıcı ortamların belirlenmesi, sınıflandırılması, bu ortamlardaki risklerin değerlendirilmesi ve bu risklere karşı alınması gereken önlemleri kapsayan bir dokümandır. İşverenin sorumluluğundadır ve işe başlamadan önce hazırlanmalıdır.
Patlamadan Korunma Dokümanı İçeriğinde Neler Bulunur?
✅ Patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin tespiti
✅ Tehlikeli maddelerin sınıflandırılması
✅ Zon (bölge) sınıflandırması (Zone 0, 1, 2 – Zone 20, 21, 22)
✅ Risk değerlendirmesi
✅ Patlama ihtimalinin ve etkisinin analiz edilmesi
✅ Koruyucu önlemlerin planlanması
✅ ATEX direktifine uygunluk kontrolleri
✅ Statik elektrik, sıcak yüzey ve kıvılcım kaynaklarının analizi
✅ Çalışanların eğitimi ve bilgilendirme süreci
Hangi İş Yerlerinde PDK Zorunludur?
Aşağıdaki sektörlerde faaliyet gösteren tüm işletmeler için PDK hazırlanması zorunludur:
Akaryakıt istasyonları
Kimya ve boya fabrikaları
Un, şeker, tahıl üretimi yapan tesisler
Tekstil ve deri işletmeleri
Metal ve kaynak atölyeleri
İlaç üretim tesisleri
Matbaalar
Tıbbi gaz kullanılan hastane ve laboratuvarlar
Boya ve tiner kullanılan atölyeler
Yasal Dayanaklar
📌 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331)
📌 Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik
📌 ATEX 114 ve ATEX 153 Direktifleri
📌 Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
📌 TS EN 60079 – Tehlikeli Ortamlarda Kullanılan Cihazlar Standardı
İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu Kapsamında Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin 10. maddesine göre;
Patlamadan korunma dokümanı
MADDE 10 – (1) İşveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülüğünü yerine getirirken, ikinci fıkrada belirtilen hususların yer aldığı Patlamadan Korunma Dokümanını hazırlar.
(2) Patlamadan Korunma Dokümanında;
- a) Patlama riskinin belirlendiği ve değerlendirildiği hususu,
- b) Bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmesi için alınacak önlemler,
- c) İşyerinde Ek-1’e göre sınıflandırılmış yerler,
ç) Ek-2 ve Ek-3’te verilen asgari gereklerin uygulanacağı yerler,
- d) Çalışma yerleri ve uyarı cihazları da dahil olmak üzere iş ekipmanının tasarımı, işletilmesi, kontrolü ve bakımının güvenlik kurallarına uygun olarak sağlandığı,
- e) İşyerinde kullanılan tüm ekipmanın 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine uygunluğu,
yazılı olarak yer alır.
(3) Patlamadan korunma dokümanı, işin başlamasından önce hazırlanır ve işyerinde, iş ekipmanında veya iş organizasyonunda önemli değişiklik, genişleme veya tadilat yapıldığı hallerde yeniden gözden geçirilerek güncellenir.
(4) İşveren, yürürlükteki mevzuata göre hazırladığı patlama riskini de içeren risk değerlendirmesini, dokümanları ve benzeri diğer raporları birlikte ele alabilir.
Maddesince patlamadan korunma dokümanı hazırlanması yasal olarak zorunludur.
